OECD publikuje pakiet „Side-by-Side” – nowe uproszczenia i bezpieczne przystanie w globalnym podatku minimalnym (Pillar Two)

Zespół CASP

Organizacja OECD opublikowała pakiet „Global Minimum Tax – Side-by-Side Package” jako element wdrażania Filaru II projektu BEPS, wprowadzającego skoordynowany globalny minimalny efektywny podatek dochodowy od osób prawnych na poziomie 15% dla dużych grup kapitałowych.

Dokument, zatwierdzony przez OECD/G20 Inclusive Framework w styczniu 2026 r., ma na celu zwiększenie praktycznej wykonalności zasad GloBE poprzez wprowadzenie uproszczeń, większej pewności prawa oraz ograniczenie obciążeń administracyjnych, przy jednoczesnym zachowaniu kluczowego celu, jakim jest zapewnienie minimalnego poziomu opodatkowania zysków w każdej jurysdykcji, w której działają międzynarodowe przedsiębiorstwa.

Pakiet obejmuje m.in. stałą uproszczoną bezpieczną przystań dla efektywnej stawki podatkowej (Simplified ETR Safe Harbour), przedłużenie przejściowej bezpiecznej przystani opartej na raportowaniu Country-by-Country, nową bezpieczną przystań dla ulg podatkowych powiązanych z realną substancją gospodarczą (Substance-based Tax Incentive Safe Harbour) oraz tzw. system Side-by-Side dla państw, które już stosują kwalifikowane krajowe reżimy minimalnego opodatkowania.

Uproszczona bezpieczna przystań ETR pozwala grupom opierać się w dużej mierze na danych z rachunkowości finansowej w celu wykazania, że ich jurysdykcyjna efektywna stawka podatkowa osiąga co najmniej 15%, co eliminuje konieczność przeprowadzania złożonych kalkulacji GloBE w jurysdykcjach niskiego ryzyka i znacząco ogranicza koszty zgodności. Z kolei bezpieczna przystań dla ulg opartych na substancji uznaje, że określone zachęty podatkowe powiązane z rzeczywistą działalnością – takie jak ulgi na badania i rozwój czy inwestycje produkcyjne – nie powinny być neutralizowane przez podatek wyrównawczy, o ile mieszczą się w limitach opartych na kosztach pracy i wartości aktywów materialnych, co pozwala państwom nadal konkurować o realne inwestycje przy zachowaniu spójności z celem minimalnego podatku.

Mechanizmy Side-by-Side oraz UPE Safe Harbour przewidują natomiast, że jeżeli państwo siedziby jednostki dominującej posiada już kwalifikowany krajowy lub światowy system minimalnego opodatkowania zapewniający efekty równoważne Filarowi II, grupy z tamtejszą centralą mogą zostać zwolnione z obowiązku stosowania reguł IIR lub UTPR, co ogranicza ryzyko podwójnego opodatkowania i dublowania obowiązków sprawozdawczych.

Całość rozwiązań ma wzmocnić stabilność międzynarodowego systemu podatkowego, poprawić warunki równej konkurencji między jurysdykcjami oraz zwiększyć przewidywalność dla przedsiębiorstw w zakresie globalnego planowania podatkowego, jednocześnie umożliwiając administracjom podatkowym skoncentrowanie się na obszarach rzeczywistego ryzyka dopłat podatkowych. Pakiet zostanie włączony do Komentarza do Modelowych Zasad GloBE i zasadniczo ma znaleźć zastosowanie od lat 2026–2027, przy czym do 2029 r. przewidziano przegląd jego funkcjonowania i wpływu na rynek.