OECD publikuje wyniki kolejnego przeglądu w ramach BEPS Action 5. Postępuje eliminacja szkodliwych reżimów podatkowych

Zespół CASP

Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) opublikowała najnowsze wyniki wzajemnego przeglądu (peer review) prowadzonego w ramach BEPS Action 5, dotyczącego preferencyjnych reżimów podatkowych stosowanych przez poszczególne jurysdykcje. O poprzednim dokumencie w tej sprawie pisaliśmy 30 grudnia 2025 r. tutaj.

Opublikowane 23 lipca 2026 r. rezultaty potwierdzają dalszy postęp państw uczestniczących w projekcie OECD/G20 Inclusive Framework w eliminowaniu rozwiązań podatkowych, które mogą prowadzić do szkodliwej konkurencji podatkowej oraz ułatwiać przenoszenie dochodów do jurysdykcji oferujących preferencyjne opodatkowanie bez prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej. Tegoroczny przegląd jest jednocześnie pierwszym przeprowadzonym według zaktualizowanej metodologii oceny przyjętej przez Forum on Harmful Tax Practices (FHTP).

Działanie 5 projektu BEPS należy do czterech tzw. minimalnych standardów, których wdrożenie zobowiązały się zapewnić wszystkie państwa uczestniczące w OECD/G20 Inclusive Framework. Jego głównym celem jest przeciwdziałanie stosowaniu preferencyjnych reżimów podatkowych umożliwiających osiąganie korzyści podatkowych bez prowadzenia odpowiedniej działalności gospodarczej. W praktyce oznacza to weryfikację, czy oferowane przez poszczególne państwa preferencje podatkowe spełniają tzw. wymóg substantial activity, zgodnie z którym możliwość korzystania z preferencyjnego opodatkowania powinna być powiązana z prowadzeniem rzeczywistej działalności gospodarczej w danej jurysdykcji. Drugim filarem Action 5 jest rozwijanie przejrzystości podatkowej poprzez obowiązkową spontaniczną wymianę informacji o określonych interpretacjach podatkowych (tax rulings) pomiędzy administracjami podatkowymi.

Mechanizm wzajemnych przeglądów prowadzonych przez Forum on Harmful Tax Practices polega na systematycznej ocenie preferencyjnych reżimów podatkowych funkcjonujących w poszczególnych państwach. Analizie podlega nie tylko sama konstrukcja przepisów, lecz również sposób ich stosowania oraz zgodność z uzgodnionymi międzynarodowymi standardami. W przypadku stwierdzenia, że dany reżim może prowadzić do szkodliwej konkurencji podatkowej, OECD formułuje odpowiednie zalecenia dotyczące jego zmiany lub likwidacji. Od początku funkcjonowania projektu BEPS setki preferencyjnych reżimów zostały zmienione, wygaszone lub dostosowane do wymogów wynikających z Action 5, co jest uznawane za jeden z najbardziej wymiernych rezultatów całego projektu BEPS.

W najnowszym przeglądzie Forum on Harmful Tax Practices zastosowało po raz pierwszy zaktualizowaną metodologię oceny, dostosowaną do zmian zachodzących w międzynarodowym systemie podatkowym. W maju 2026 r. przeanalizowano trzynaście preferencyjnych reżimów podatkowych funkcjonujących w różnych jurysdykcjach. Opublikowane wyniki wskazują na dalszy postęp państw w dostosowywaniu krajowych regulacji do standardów OECD oraz potwierdzają utrzymanie wysokiego poziomu zgodności z minimalnym standardem BEPS Action 5. Jednocześnie OECD podkreśla, że proces monitorowania ma charakter ciągły i będzie kontynuowany również w odniesieniu do nowych lub zmienianych preferencji podatkowych pojawiających się w poszczególnych państwach.

Znaczenie Action 5 wykracza jednak poza samą ocenę preferencyjnych reżimów podatkowych. Działanie to stanowi jeden z fundamentów budowania większej przejrzystości międzynarodowego systemu podatkowego oraz ograniczania możliwości sztucznego przenoszenia dochodów pomiędzy jurysdykcjami. W połączeniu z pozostałymi elementami projektu BEPS, takimi jak raportowanie Country-by-Country, przeciwdziałanie nadużyciom traktatowym czy wdrażanie globalnego podatku minimalnego, Action 5 tworzy spójny mechanizm służący ograniczaniu agresywnego planowania podatkowego oraz wzmacnianiu współpracy pomiędzy administracjami podatkowymi.

Opublikowane wyniki pokazują również ewolucję samego projektu BEPS. O ile pierwsze lata funkcjonowania inicjatywy koncentrowały się przede wszystkim na opracowaniu nowych standardów międzynarodowych, obecnie coraz większy nacisk kładziony jest na monitorowanie ich praktycznego stosowania oraz ocenę skuteczności wdrożonych rozwiązań. Regularne przeglądy prowadzone przez Forum on Harmful Tax Practices pozwalają identyfikować nowe ryzyka związane z preferencyjnymi reżimami podatkowymi oraz zapewniają większą porównywalność systemów podatkowych poszczególnych państw. Tym samym Action 5 pozostaje jednym z najważniejszych instrumentów międzynarodowej współpracy podatkowej, służącym ograniczaniu szkodliwej konkurencji podatkowej i wzmacnianiu przejrzystości globalnego systemu opodatkowania przedsiębiorstw.

Źródło w linku