Zaniechanie prac nad 17% stawką ryczałtu dla usług powiązanych - konsekwencje dla wspólników i menedżerów

Zespół CASP

Uwagi ogólne

Projekt Ministerstwa Finansów, który zakładał wprowadzenie stawki 17% ryczałtu ewidencjonowanego dla usług świadczonych na rzecz podmiotów powiązanych, został wstrzymany. Planowana nowelizacja miała całkowicie zablokować mechanizm stosowany w relacjach B2B pomiędzy spółkami a ich wspólnikami lub członkami zarządu. 

Decyzja o wycofaniu się z tego rozwiązania oznacza na ten moment utrzymanie dotychczasowych zasad rozliczeń. Odstąpienie od systemowej zmiany stawki nie jest jednak równoznaczne z brakiem weryfikacji tego typu transakcji przez organy skarbowe.

Charakter i cel wycofanej regulacji

Głównym założeniem projektowanych przepisów było wyeliminowanie praktyki polegającej na transferowaniu środków ze spółek do majątku prywatnego wspólników przy użyciu indywidualnej działalności gospodarczej. Takie działanie pozwalało na opodatkowanie części dochodów niższymi stawkami ryczałtu, zamiast stosowania zasad przewidzianych dla wynagrodzeń zarządczych. Ministerstwo Finansów planowało nałożyć ujednoliconą stawkę 17% na przychody z usług świadczonych na rzecz podmiotu, w którym usługodawca posiada udziały lub pełni funkcje decyzyjne. Zmiana ta objęłaby bardzo szeroki katalog czynności, w tym między innymi wsparcie administracyjne, zarządcze, marketingowe oraz techniczne.

Kluczowe kwestie po wstrzymaniu zmian

Brak nowych obciążeń wymaga uważnego zarządzania rozliczeniami ze spółkami powiązanymi. W obecnym stanie prawnym należy uwzględnić następujące aspekty:

· utrzymanie dotychczasowych stawek podatkowych - wspólnicy wciąż mogą korzystać z preferencyjnych stawek ryczałtu ewidencjonowanego, jednak jest to uwarunkowane poprawną klasyfikacją świadczonych usług, która musi jednoznacznie odzwierciedlać ich faktyczny charakter,

· rozdzielenie funkcji zarządczych od usługowych - aby bezpiecznie stosować stawkę ryczałtową, zakres prac realizowanych w ramach jednoosobowej działalności nie może powielać obowiązków wynikających z pełnienia funkcji w zarządzie na podstawie przepisów KSH. Wymagane jest ścisłe i udokumentowane wyodrębnienie usług specjalistycznych,

· badanie ukrytej dywidendy - w toku postępowań kontrolnych organy podatkowe systematycznie analizują umowy B2B pod kątem wypłaty ukrytego zysku. Wypłacane wynagrodzenie musi być uzasadnione rzetelną potrzebą biznesową spółki, a nie stanowić jedynie mechanizmu optymalizacji podatkowej.

Uwagi, zastrzeżenia i ryzyka podatkowe

Usługi świadczone na rzecz podmiotów powiązanych wymagają zachowanie wysokiej staranności dowodowej. Relacje między podmiotami powiązanymi pozostają na celowniku kontrolerów, którzy koncentrują się na konkretnych ryzykach:

· ryzyko rekwalifikacji stosunku prawnego - administracja skarbowa często kwestionuje umowy B2B, podnosząc, że stanowią one w rzeczywistości kontynuację zadań menedżerskich. Taka ocena prowadzi do przekwalifikowania przychodów do działalności wykonywanej osobiście i wymiaru podatku według wyższej skali,

· rynkowość ustalonego wynagrodzenia - stawki za usługi świadczone przez wspólnika na rzecz spółki, w której posiad udziały muszą obiektywnie odpowiadać warunkom rynkowym. Zawyżone wartości, fakturowane wyłącznie w celu wygenerowania kosztów firmowych, narażają podatnika na zarzut manipulowania podstawą opodatkowania w ramach przepisów o cenach transferowych,

· znaczenie dokumentacji obronnej - zawarcie umowy i systematyczne wystawianie faktur to zdecydowanie za mało z perspektywy procesowej. Płatnik i wykonawca muszą dysponować materialnymi dowodami wykonania pracy, takimi jak raporty aktywności, korespondencja robocza czy merytoryczne protokoły zdawczo-odbiorcze.

Rezygnacja z wprowadzenia 17% stawki ryczałtu oznacza dla przedsiębiorców możliwość kontynuowania dotychczasowych modeli współpracy bez nagłych zmian obciążeń fiskalnych. Nie stanowi ona jednak trwałej zgody urzędów na omijanie standardowych progów opodatkowania. Administracja dysponuje instrumentarium prawnym, które pozwala na skuteczną weryfikację transakcji wewnątrzgrupowych. Dalsze korzystanie z preferencyjnych form rozliczeń w modelu B2B wymaga przeprowadzenia dokładnego audytu obowiązujących umów oraz zapewnienia dokumentacji, która potwierdzi rynkowy i gospodarczy sens realizowanych świadczeń na wypadek kontroli.