Przeterminowany alkohol bez straconej akcyzy - projektowane odliczenie po zniszczeniu

Magdalena Milejska - Zespół CASP

Uwagi ogólne

14.7.2026 r. w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów pojawił się projekt UD433, obejmujący pakiet zmian w ustawie o podatku akcyzowym. Jednym z proponowanych rozwiązań jest prawo do odliczenia akcyzy od napojów alkoholowych, których termin przydatności upłynął, jeżeli zostaną one następnie zniszczone.

Zmiana ma znaczenie przede wszystkim dla przedsiębiorców posiadających zapasy alkoholu, które z powodu przeterminowania tracą możliwość dalszej sprzedaży. Sam brak możliwości wykorzystania towaru nie prowadzi dziś automatycznie do odzyskania zapłaconej akcyzy.

Projekt pozostaje na etapie prac rządowych. Przyjęcie go przez Radę Ministrów zaplanowano na IV kwartał 2026 r.

Charakter i cel projektowanej zmiany

Projekt ma ograniczyć sytuacje, w których akcyza pozostaje definitywnym kosztem mimo tego, że przeterminowany napój alkoholowy nie trafia już do konsumpcji i zostaje zniszczony.

Warunkiem skorzystania z odliczenia ma być właśnie zniszczenie wyrobu. Oznacza to, że sam upływ terminu przydatności nie będzie jeszcze wystarczający do obniżenia podatku.

Rozwiązanie stanowi jeden z elementów szerszego pakietu uproszczeń w akcyzie. UD433 obejmuje również zmiany dotyczące m.in. magazynowania napojów alkoholowych, paliw, systemu EMCS PL2 oraz opodatkowania samochodów osobowych.

Analiza kluczowych zmian normatywnych

Projektowane rozwiązanie zakłada:

· możliwość odliczenia akcyzy - podatnik ma uzyskać możliwość pomniejszenia akcyzy o kwotę związaną z przeterminowanymi napojami alkoholowymi,

· uzależnienie odliczenia od zniszczenia - preferencja ma przysługiwać dopiero po zniszczeniu przeterminowanych wyrobów,

· brak skutku podatkowego samego przeterminowania - utrata terminu przydatności nie będzie wystarczającą podstawą do zastosowania odliczenia,

· konieczność powiązania odliczenia z określonym towarem - trzeba będzie ustalić, jaka kwota akcyzy dotyczy napojów objętych zniszczeniem,

· wejście w życie po 30 dniach od ogłoszenia - taki termin przewidziano dla zasadniczej części rozwiązań objętych UD433.

Na obecnym etapie wykaz prac nie określa szczegółowej procedury zniszczenia ani sposobu dokumentowania tej czynności. Nie wynika z niego również techniczny tryb dokonania odliczenia. Ocena tych elementów będzie możliwa po opublikowaniu pełnego brzmienia projektowanych przepisów.

Uwagi, zastrzeżenia i ryzyka systemowe

Dla podatników istotne mogą być przede wszystkim:

· ryzyko dowodowe - skoro prawo do odliczenia ma zależeć od zniszczenia alkoholu, konieczne będzie wykazanie, że warunek ten rzeczywiście został spełniony,

· ryzyko błędnego ustalenia wysokości odliczenia - kwota podatku będzie musiała zostać przypisana do konkretnych przeterminowanych wyrobów,

· ryzyko zbyt wczesnego rozliczenia - samo stwierdzenie upływu terminu przydatności nie powinno być traktowane jako równoznaczne ze zniszczeniem towaru,

· ryzyko dotyczące istniejących zapasów - znaczenie będą miały przepisy określające sytuację napojów, które przeterminują się jeszcze przed wejściem nowelizacji w życie,

· ryzyko proceduralne - opublikowany opis projektu nie wskazuje jeszcze, jakie dokumenty lub czynności będą wymagane do potwierdzenia prawa do odliczenia,

· ryzyko przedwczesnego zastosowania zmiany - projektowana preferencja nie jest obecnie obowiązującym prawem.

Przedsiębiorcy będą musieli przede wszystkim zachować możliwość powiązania konkretnej partii przeterminowanych napojów z zapłaconą od niej akcyzą oraz z późniejszym zniszczeniem. Dopiero pełny tekst projektu pozwoli ocenić, jak dokładnie należy ten proces udokumentować i w którym momencie będzie można bezpiecznie ująć  odliczenie.