OECD apeluje o powrót do globalnych negocjacji dotyczących opodatkowania gospodarki cyfrowej

Zespół CASP

OECD Sekretarz Generalny OECD Mathias Cormann zaapelował do państw o kontynuowanie prac nad wspólnym podejściem do opodatkowania gospodarki cyfrowej oraz unikanie jednostronnych działań podatkowych. Wypowiedź ta pojawiła się w okresie narastających wątpliwości dotyczących przyszłości tzw. Pillar One, czyli pierwszego filaru reformy międzynarodowego systemu podatkowego uzgodnionej przez ponad 130 państw w ramach OECD/G20 Inclusive Framework.

Pillar One stanowi jeden z elementów globalnej reformy opodatkowania przedsiębiorstw wielonarodowych. Jego celem jest częściowa zmiana zasad alokacji praw podatkowych pomiędzy państwami poprzez przyznanie krajom rynku prawa do opodatkowania części zysków największych i najbardziej rentownych przedsiębiorstw, niezależnie od tego, czy posiadają one fizyczną obecność na terytorium danego państwa. Rozwiązanie to zostało opracowane przede wszystkim w odpowiedzi na wyzwania związane z cyfryzacją gospodarki oraz rosnącą rolą przedsiębiorstw prowadzących działalność transgraniczną bez tradycyjnej infrastruktury w państwach, w których osiągają przychody.

Pomimo osiągnięcia politycznego porozumienia w 2021 r., wdrożenie Pillar One napotyka jednak na istotne trudności. Kluczowym elementem reformy miała być wielostronna konwencja międzynarodowa regulująca nowe zasady podziału praw do opodatkowania. Proces jej przyjmowania uległ jednak spowolnieniu, a część państw zaczęła rozważać alternatywne rozwiązania krajowe lub regionalne. W debacie publicznej coraz częściej pojawiają się propozycje utrzymania lub rozszerzenia podatków od usług cyfrowych (Digital Services Taxes – DST), które wcześniej miały zostać zastąpione przez rozwiązania przewidziane w Pillar One.

OECD zwraca uwagę, że rosnąca liczba jednostronnych inicjatyw może prowadzić do dalszej fragmentacji międzynarodowego systemu podatkowego. Według organizacji brak wspólnych rozwiązań zwiększa ryzyko nakładania się różnych obowiązków podatkowych, wzrostu kosztów administracyjnych oraz sporów pomiędzy państwami. Jednocześnie może to wpływać na przewidywalność warunków prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorstwa działające na wielu rynkach jednocześnie.

Dyskusja dotycząca opodatkowania gospodarki cyfrowej ma istotne znaczenie z perspektywy polityki publicznej. Dotyczy bowiem nie tylko kwestii dochodów podatkowych, ale również podziału kompetencji podatkowych pomiędzy państwami w warunkach coraz bardziej zglobalizowanej gospodarki. Zwolennicy wielostronnych rozwiązań wskazują, że wspólne standardy mogą ograniczać ryzyko podwójnego opodatkowania oraz sporów handlowych. Z kolei brak porozumienia może prowadzić do dalszego rozwoju krajowych podatków cyfrowych oraz działań odwetowych pomiędzy państwami.

Obecna sytuacja pokazuje również rosnącą różnicę pomiędzy postępami we wdrażaniu dwóch filarów reformy OECD. Podczas gdy drugi filar, obejmujący globalny podatek minimalny dla największych grup kapitałowych, został już wdrożony przez wiele państw, pierwszy filar pozostaje na etapie nieukończonych negocjacji. W rezultacie kwestia opodatkowania największych przedsiębiorstw cyfrowych pozostaje jednym z najważniejszych nierozwiązanych zagadnień współczesnego międzynarodowego prawa podatkowego.

Apel OECD wpisuje się w szerszą debatę dotyczącą przyszłości międzynarodowej współpracy podatkowej. W obliczu postępującej cyfryzacji gospodarki oraz rosnącej roli przedsiębiorstw działających globalnie organizacja podkreśla znaczenie utrzymania dialogu pomiędzy państwami i poszukiwania rozwiązań opartych na konsensusie. Zdaniem OECD tylko takie podejście może zapewnić stabilność i przewidywalność międzynarodowego systemu podatkowego w dłuższej perspektywie.

Źródło w linku