PCC od sprzedaży rzeczy ruchomych dopiero powyżej 3 tys. zł – koniec podatku od drobnych transakcji?

Magdalena Milejska - Zespół CASP

Uwagi ogólne

W aktualnej wersji projektu UD372 przewidziano podniesienie limitu zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych przy sprzedaży rzeczy ruchomych z 1000 zł do 3000 zł. Projekt pozostaje na etapie prac rządowych, a jego przyjęcie przez Radę Ministrów zaplanowano na III kwartał 2026 r.

Obowiązujący limit 1000 zł funkcjonuje od wejścia w życie ustawy o PCC w 2001 r. i od tego czasu nie był zmieniany. Przy sprzedaży rzeczy ruchomych stawka podatku wynosi 2%, dlatego przy transakcjach nieznacznie przekraczających obecny limit kwota podatku jest stosunkowo niewielka.

Projektodawca wskazuje, że przy takich transakcjach koszty rozliczenia podatku, a w razie zaległości także koszty postępowania i egzekucji, mogą być zbliżone do wysokości samej należności albo ją przewyższać.

Charakter i cel projektowanych zmian

Zmiana ma charakter deregulacyjny. Jej celem jest wyłączenie z PCC większej części drobnego, nieprofesjonalnego obrotu rzeczami ruchomymi oraz ograniczenie obowiązków administracyjnych po stronie podatników i organów skarbowych.

Obecnie zwolniona jest sprzedaż rzeczy ruchomych, jeżeli podstawa opodatkowania nie przekracza 1000 zł. Projekt podnosi tę granicę do 3000 zł. Ministerstwo Finansów uzasadnia zmianę m.in. wzrostem cen od 2001 r. oraz wzrostem siły nabywczej obywateli.

Zmiana może mieć znaczenie przede wszystkim przy sprzedaży używanych przedmiotów między osobami prywatnymi, np. sprzętu elektronicznego, wyposażenia gospodarstwa domowego czy innych rzeczy ruchomych, jeżeli dana transakcja podlega przepisom o PCC.

Analiza kluczowych zmian normatywnych

Projekt przewiduje następujące rozwiązania:

· podniesienie limitu zwolnienia - sprzedaż rzeczy ruchomych będzie zwolniona z PCC, jeżeli podstawa opodatkowania nie przekroczy 3000 zł,

· utrzymanie stawki 2% - projekt nie zmienia stawki PCC stosowanej do sprzedaży rzeczy ruchomych,

· znaczenie wartości rynkowej - o zastosowaniu zwolnienia decyduje podstawa opodatkowania, którą przy umowie sprzedaży stanowi wartość rynkowa rzeczy, a nie wyłącznie cena wpisana przez strony do umowy,

· brak podatku przy wartości do 3000 zł - jeżeli wartość rynkowa rzeczy mieści się w limicie, sprzedaż będzie korzystała ze zwolnienia,

· opodatkowanie po przekroczeniu limitu - przekroczenie kwoty 3000 zł oznacza brak tego zwolnienia; podatek nie będzie pobierany wyłącznie od nadwyżki ponad limit,

· ograniczony zakres zmiany - projekt podnosi próg zwolnienia, ale nie zmienia zasad ustalania wartości rynkowej ani podstawowej stawki podatku.

Podniesienie limitu nie tworzy więc kwoty wolnej działającej podobnie jak próg w podatku dochodowym. Wartość 3000 zł będzie granicą stosowania zwolnienia dla całej czynności.

Uwagi, zastrzeżenia i ryzyka systemowe

Dla podatników problematyczne mogą być przede wszystkim:

· ryzyko mylenia ceny z wartością rynkową - wpisanie w umowie ceny nieprzekraczającej 3000 zł nie wystarczy, jeżeli rzeczywista wartość rynkowa rzeczy jest wyższa,

· ryzyko błędnego rozumienia limitu - po jego przekroczeniu PCC jest obliczany według zasad właściwych dla całej podstawy opodatkowania, a nie jedynie od kwoty ponad 3000 zł,

· ryzyko przedwczesnego stosowania nowych zasad - podwyższony limit pozostaje na razie rozwiązaniem projektowanym i nie może być stosowany do bieżących rozliczeń,

· ryzyko mylenia PCC z PIT - projekt dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych i nie zmienia zasad opodatkowania dochodu osoby sprzedającej rzecz na gruncie PIT,

· ryzyko zbyt szerokiego rozumienia zwolnienia - podwyższenie limitu nie oznacza, że każda sprzedaż używanego przedmiotu do 3000 zł będzie oceniana wyłącznie przez ten przepis; wcześniej należy ustalić, czy dana czynność w ogóle podlega PCC.

Najbardziej odczuwalnym skutkiem projektu będzie usunięcie obowiązku rozliczania PCC przy większej liczbie drobnych transakcji. Granica 3000 zł nie powinna być jednak traktowana jako kwota, od której odejmuje się podatek. Przy sprzedaży rzeczy o wyższej wartości nadal istotne będzie prawidłowe ustalenie wartości rynkowej przedmiotu i zastosowanie ogólnych zasad PCC.