Rabat po sprzedaży auta bez korekty akcyzy – fiskus chce zamknąć spór z podatnikami

Magdalena Milejska - Zespół CASP

Uwagi ogólne

14.7.2026 r. w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów opublikowano projekt UD433 obejmujący zmiany w ustawie o podatku akcyzowym. Jedna z nich dotyczy podstawy opodatkowania samochodów osobowych w sytuacji, gdy po powstaniu obowiązku podatkowego sprzedawca udziela rabatu lub upustu.

Projekt ma przesądzić, że późniejsze obniżenie ceny samochodu nie daje prawa do odpowiedniego obniżenia podstawy opodatkowania akcyzą. Ministerstwo Finansów wskazuje wprost, że zmiana jest reakcją na kształtujące się orzecznictwo niekorzystne dla organów podatkowych.

Na obecnym etapie opublikowano założenia projektu, a nie pełne brzmienie nowelizacji.

Przyjęcie projektu przez Radę Ministrów zaplanowano na IV kwartał 2026 r.

Charakter i cel projektowanej zmiany

Problem dotyczy przede wszystkim sytuacji, w których wysokość akcyzy zostaje ustalona na podstawie pierwotnej ceny samochodu, a następnie sprzedawca przyznaje nabywcy rabat, bonus lub inny upust zmniejszający ostatecznie należną cenę.

Na gruncie obecnych przepisów powstał spór, czy taka zmiana ceny pozwala skorygować podstawę opodatkowania i wystąpić o zwrot nadpłaconej akcyzy. W kilku wyrokach z 12.1.2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny dopuścił możliwość uwzględnienia późniejszej korekty ceny, jeżeli mechanizm jej zmiany wynikał z wcześniej przyjętych zasad rozliczeń.

Projekt UD433 ma przeciąć te wątpliwości na korzyść fiskusa. Jeżeli rabat lub upust zostanie przyznany po powstaniu obowiązku podatkowego, nie będzie wpływał na podstawę opodatkowania akcyzą.

Analiza kluczowych zmian normatywnych

Projektowane rozwiązanie wiąże się z następującymi skutkami:

· brak korekty podstawy opodatkowania - rabat albo upust udzielony po powstaniu obowiązku podatkowego nie obniży podstawy naliczenia akcyzy,

· brak zwrotu części akcyzy tylko z powodu późniejszego rabatu - zmniejszenie ostatecznej ceny auta nie będzie samo w sobie podstawą do odzyskania części wcześniej rozliczonego podatku,

· znaczenie momentu powstania obowiązku podatkowego - późniejsze rozliczenia handlowe pomiędzy sprzedawcą a nabywcą nie mają zmieniać wysokości podstawy ustalonej na ten moment,

· wpływ na systemy bonusowe - zmiana może mieć znaczenie dla importerów i dystrybutorów rozliczających się z dostawcami przy wykorzystaniu rabatów retrospektywnych, bonusów wolumenowych lub innych mechanizmów korekty ceny,

· ograniczenie skutków korzystnego orzecznictwa - projekt ma ustawowo rozstrzygnąć zagadnienie, w którym część wyroków sądów administracyjnych pozwalała podatnikom na korektę,

· planowane wejście w życie po 30 dniach od ogłoszenia - dokładny zakres nowych zasad będzie można ocenić po opublikowaniu pełnego tekstu projektu, w tym przepisów przejściowych.

Zmiana nie dotyczy samej stawki akcyzy od samochodów. Jej przedmiotem jest sposób ustalania podstawy opodatkowania po późniejszej zmianie ceny pojazdu.

Uwagi, zastrzeżenia i ryzyka systemowe

Dla podatników problematyczne mogą być przede wszystkim:

· ryzyko utraty prawa do korekty - po wejściu nowych przepisów późniejszy rabat nie pozwoli automatycznie odzyskać części zapłaconej akcyzy,

· ryzyko dotyczące bonusów retrospektywnych - przedsiębiorcy korzystający z okresowych systemów rabatowych będą musieli uwzględniać fakt, że niższa ostateczna cena nie musi oznaczać niższej akcyzy,

· ryzyko niejasnych przepisów przejściowych - dopóki nie zostanie opublikowane pełne brzmienie projektu, nie można przesądzić zasad dotyczących rabatów przyznanych przed wejściem nowelizacji w życie,

· ryzyko sporów dotyczących wcześniejszych rozliczeń - toczące się postępowania o nadpłatę i korekty dokonane na podstawie obecnych przepisów mogą wymagać odrębnej oceny,

· ryzyko dokumentacyjne - w sprawach rozliczanych jeszcze według obecnych zasad znaczenie może mieć możliwość wykazania, że mechanizm późniejszej korekty ceny został ustalony wcześniej,

· ryzyko błędnego utożsamienia rabatu handlowego z korektą podatku - po zmianie skutki gospodarcze obniżenia ceny i skutki akcyzowe mają zostać od siebie wyraźnie oddzielone.

Projekt ma zakończyć spór, który obecnie daje części podatników podstawę do dochodzenia nadpłaty po obniżeniu ceny samochodu. Dla branży motoryzacyjnej zmiana może oznaczać, że konstrukcja umów rabatowych i bonusowych będzie wpływać na rzeczywisty ciężar akcyzy: podatek pozostanie obliczony od wcześniejszej podstawy, nawet jeżeli ekonomiczny koszt nabycia pojazdu później spadnie.