Propozycje zmian w VAT
e-VAT - fiskus przygotuje wstępne rozliczenie VAT za podatnika?
Magdalena Milejska - Zespół CASP
Uwagi ogólne
15.9.2026 r. w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów opublikowano projekt UD473 dotyczący zmian w ustawie o podatku od towarów i usług. Jednym z głównych elementów projektu jest wprowadzenie e-VAT, czyli wstępnie wypełnionego JPK_VAT wraz z deklaracją JPK_V7M albo JPK_V7K.
Obecnie podatnik sam przygotowuje ewidencję VAT i na jej podstawie sporządza JPK_VAT z deklaracją. Administracja skarbowa posiada już część danych o transakcjach, m.in. z systemów elektronicznych, ale nie wykorzystuje ich do przygotowania gotowej propozycji rozliczenia dla podatnika.
Projekt zakłada zmianę tego modelu. KAS ma przygotowywać wstępne rozliczenie na podstawie posiadanych danych i udostępniać je w e-Urzędzie Skarbowym. Przyjęcie projektu przez Radę Ministrów planowane jest na IV kwartał 2026 r., natomiast pierwsze wdrożenie e-VAT przewidziano na IV kwartał 2029 r.
Charakter i cel projektowanych zmian
e-VAT ma działać w sposób zbliżony do usługi Twój e-PIT. Podatnik, który zdecyduje się skorzystać z rozwiązania, otrzyma przygotowaną przez administrację propozycję JPK_VAT wraz z deklaracją.
System nie ma jednak przejąć odpowiedzialności za prawidłowość rozliczenia. KAS nie posiada wszystkich informacji potrzebnych do ustalenia VAT, dlatego podatnik nadal będzie musiał sprawdzić dane i uzupełnić brakujące pozycje.
Wstępnie przygotowane rozliczenie nie wywoła również skutków prawnych bez działania podatnika. Konieczna będzie jego akceptacja i przesłanie. Projekt nie przewiduje automatycznego zatwierdzenia e-VAT po upływie terminu.
Analiza kluczowych zmian normatywnych
Projekt przewiduje następujące rozwiązania:
· wstępnie wypełniony JPK_VAT - KAS będzie mogła przygotować JPK_V7M albo JPK_V7K na podstawie danych dostępnych w swoich systemach,
· fakultatywność rozwiązania - z e-VAT skorzystają podatnicy, którzy wyrażą zainteresowanie tą usługą w e-Urzędzie Skarbowym,
· obowiązek weryfikacji - podatnik będzie musiał sprawdzić przygotowane dane oraz uzupełnić informacje, których administracja nie posiada,
· brak automatycznej akceptacji - samo udostępnienie e-VAT nie będzie oznaczało złożenia deklaracji; skutki prawne powstaną dopiero po jej zaakceptowaniu i przesłaniu,
· stopniowe wdrażanie - pierwsze grupy podatników mają uzyskać dostęp do rozwiązania w IV kwartale 2029 r.,
· ograniczony zakres w pierwszym etapie - początkowo system może nie zawierać danych ze wszystkich źródeł wykorzystywanych później przez KAS,
· integracja kolejnych systemów - zakres automatycznie uzupełnianych danych ma być stopniowo rozszerzany,
· zmiany terminów fakturowania - projekt zakłada także skrócenie niektórych terminów wystawiania faktur, aby dane mogły zostać przypisane do właściwego okresu przed udostępnieniem e-VAT.
Według założeń MF w pierwszym okresie z rozwiązania ma skorzystać nie więcej niż 5% podatników, czyli do ok. 100 tys. podmiotów. Docelowo, po pełniejszej cyfryzacji sprzedaży detalicznej, udział ten ma być znacznie większy.
Uwagi, zastrzeżenia i ryzyka systemowe
Dla podatników problematyczne mogą być przede wszystkim:
· ryzyko nadmiernego zaufania do danych KAS - wstępnie wypełnione rozliczenie nie będzie gwarantowało jego kompletności ani prawidłowości,
· ryzyko brakujących danych - szczególnie w początkowym okresie część informacji nadal będzie musiała zostać wprowadzona przez podatnika,
· ryzyko błędnej akceptacji - zatwierdzenie propozycji bez jej sprawdzenia nie przeniesie odpowiedzialności za rozliczenie na administrację,
· ryzyko różnic między systemami - dane z KSeF, kas fiskalnych i innych źródeł mogą wymagać uzgodnienia z księgami podatnika,
· ryzyko zmian organizacyjnych - skrócenie terminów wystawiania faktur może wymagać dostosowania procedur księgowych i obiegu dokumentów,
· ryzyko nierównego zakresu usługi - w pierwszych latach e-VAT będzie dostępny tylko dla części podatników i nie będzie obejmował wszystkich danych potrzebnych do rozliczenia.
e-VAT może ograniczyć liczbę czynności wykonywanych ręcznie, ale nie zmieni podstawowej odpowiedzialności podatnika za deklarację VAT. Najważniejsze będzie więc nie samo otrzymanie gotowej propozycji rozliczenia, lecz jej porównanie z własną ewidencją i uzupełnienie informacji, których KAS nie posiada. W pierwszym okresie działania system należy raczej traktować jako narzędzie pomocnicze niż gotowe rozliczenie wymagające jedynie zatwierdzenia.