Country-by-Country Reporting po dekadzie BEPS – OECD ocenia wdrożenie standardu w 142 jurysdykcjach

Zespół CASP

W dniu 19 października 2026 r. OECD opublikowała dziewiąty coroczny przegląd wdrożenia standardu Country-by-Country Reporting (CbCR), stanowiącego jeden z czterech minimalnych standardów projektu BEPS. Najnowszy peer review obejmuje 142 jurysdykcje i pokazuje, że rozwiązanie, które jeszcze dekadę temu stanowiło jeden z najbardziej innowacyjnych elementów reformy międzynarodowego opodatkowania przedsiębiorstw, stało się trwałą częścią infrastruktury współpracy pomiędzy administracjami podatkowymi.

Obowiązek Country-by-Country Reporting został uzgodniony w ramach działania 13 projektu OECD/G20 Base Erosion and Profit Shifting. Jego podstawowym celem było zwiększenie dostępu administracji podatkowych do informacji pozwalających ocenić, w jaki sposób duże grupy wielonarodowe rozkładają swoją działalność, dochody i obciążenia podatkowe pomiędzy poszczególne państwa. Raport CbC zawiera dla każdej jurysdykcji, w której działa grupa, zagregowane informacje m.in. o przychodach, zysku przed opodatkowaniem, zapłaconym i należnym podatku dochodowym, liczbie pracowników, kapitale, zatrzymanych zyskach oraz rzeczowych aktywach trwałych. Grupa wskazuje również podmioty działające w poszczególnych państwach i podstawowy charakter prowadzonej przez nie działalności.

Standard obejmuje największe grupy przedsiębiorstw wielonarodowych, których skonsolidowane przychody osiągają co najmniej równowartość 750 mln EUR. Co do zasady raport składany jest przez jednostkę dominującą najwyższego szczebla do administracji podatkowej państwa jej rezydencji, a następnie podlega automatycznej wymianie z administracjami innych państw, w których grupa prowadzi działalność. W efekcie administracja podatkowa otrzymuje informacje o globalnej strukturze grupy, których przed wprowadzeniem Action 13 zasadniczo nie posiadała.

Znaczenie CbCR polega przy tym nie na zastąpieniu klasycznej dokumentacji cen transferowych, lecz na umożliwieniu administracjom prowadzenia bardziej efektywnej analizy ryzyka. Dane mogą wskazywać na przykład na istotne rozbieżności pomiędzy miejscem wykazywania zysków a miejscem, w którym znajdują się pracownicy lub aktywa grupy. Mogą także prowadzić do dalszego zainteresowania określonymi strukturami lub transakcjami. Sam raport CbC nie powinien jednak stanowić podstawy do bezpośredniego doszacowania dochodu ani zastępować szczegółowej analizy cen transferowych, obejmującej analizę funkcjonalną i porównawczą.

Coroczny peer review OECD nie ogranicza się do sprawdzenia, czy państwo formalnie wprowadziło obowiązek raportowania. Przegląd obejmuje trzy zasadnicze obszary: krajowe ramy prawne i administracyjne, mechanizmy międzynarodowej wymiany raportów oraz zapewnienie ich poufności i właściwego wykorzystania. Pozwala to ocenić nie tylko istnienie przepisów, lecz również zdolność systemu do rzeczywistego funkcjonowania w skali międzynarodowej.

Najnowszy raport pokazuje zaawansowany poziom wdrożenia standardu. Ponad 120 jurysdykcji posiada już krajowe regulacje nakładające obowiązek raportowania CbC. OECD wskazuje, że obejmują one praktycznie wszystkie grupy wielonarodowe przekraczające uzgodniony próg 750 mln EUR. Spośród jurysdykcji objętych tegorocznym przeglądem 19 otrzymało ogólną rekomendację dotyczącą wprowadzenia lub dokończenia prac nad krajowymi ramami prawnymi, natomiast 25 otrzymało zalecenia odnoszące się do konkretnych elementów istniejących regulacji.

Rozbudowana została także międzynarodowa infrastruktura wymiany danych. 110 jurysdykcji posiada obecnie wielostronne lub bilateralne porozumienia właściwych władz pozwalające na wymianę raportów CbC. Łącznie funkcjonuje już ponad 5100 bilateralnych relacji wymiany. Oznacza to, że raport sporządzony przez jednostkę dominującą w jednym państwie może trafić automatycznie do administracji podatkowych wielu innych państw, w których grupa posiada swoje jednostki składowe.

Równie istotna jest ochrona przekazywanych danych. Raporty CbC zawierają szczegółowe informacje o strukturze ekonomicznej największych grup kapitałowych, dlatego ich międzynarodowa wymiana musi odbywać się przy zachowaniu odpowiednich standardów poufności i bezpieczeństwa. Spośród jurysdykcji objętych przeglądem 106 przeszło ocenę Global Forum dotyczącą poufności i zabezpieczeń danych w ramach automatycznej wymiany informacji bez konieczności przyjmowania dodatkowego planu naprawczego.

Trzecim elementem jest właściwe wykorzystanie informacji. OECD uzyskała wystarczające zapewnienie od 94 jurysdykcji, że posiadają mechanizmy służące temu, aby informacje z CbCR były używane zgodnie z przeznaczeniem. Obejmują one przede wszystkim analizę ryzyka w zakresie cen transferowych i innych ryzyk związanych z BEPS, a także – w odpowiednich przypadkach – analizę ekonomiczną i statystyczną. Ograniczenia dotyczące wykorzystania danych mają zapobiegać sytuacji, w której zagregowane informacje stają się automatyczną podstawą korekt podatkowych bez przeprowadzenia analizy konkretnych transakcji.

Najnowszy przegląd potwierdza również stabilność polskiego systemu CbCR. Polska stosuje obowiązek raportowania dla lat rozpoczynających się od 1 stycznia 2016 r., przy progu 750 mln EUR skonsolidowanych przychodów grupy. W tegorocznym peer review OECD nie sformułowała wobec Polski żadnych rekomendacji ani w odniesieniu do krajowych ram prawnych, ani mechanizmu wymiany informacji, ani zasad właściwego wykorzystania raportów. OECD wskazuje, że polskie regulacje pozostają skutecznie stosowane i spełniają wszystkie kryteria przeglądu.

Dziewiąta edycja peer review pokazuje szerszą zmianę, jaka zaszła w międzynarodowej współpracy podatkowej od rozpoczęcia projektu BEPS. Country-by-Country Reporting było początkowo przede wszystkim nowym obowiązkiem informacyjnym skierowanym do największych grup wielonarodowych. Po dekadzie jest już elementem rozbudowanego systemu automatycznej wymiany informacji, w którym te same dane mogą być wykorzystywane przez wiele administracji do identyfikowania potencjalnych ryzyk podatkowych.

Rozwój CbCR wpisuje się tym samym w szerszą ewolucję międzynarodowego prawa podatkowego w kierunku coraz większej przejrzystości działalności przedsiębiorstw wielonarodowych. Sam standard nie przesądza, w jakim państwie powinien zostać opodatkowany konkretny dochód, ale daje administracjom narzędzie pozwalające lepiej identyfikować sytuacje, które mogą wymagać dalszej analizy. Najnowszy peer review OECD pokazuje, że po okresie budowania podstaw prawnych coraz większego znaczenia nabiera już nie samo wprowadzenie CbCR, lecz jakość wymiany danych, ich bezpieczeństwo oraz właściwe wykorzystanie przez administracje podatkowe.

Żródło w  linku